Extra vergine olijfolie uitgelegd: wat betekend het eigenlijk?

Extra vergine wordt ongeveer uitgesproken als extra ver-dzjie-ne en is de Italiaanse benaming voor extra vierge olijfolie.

Maar wat betekent dat nou eigenlijk? Want in het olijfolieschap vliegen de termen je om de oren: extra vergine, classic, mild, voor warm gebruik, koudgeperst… En eerlijk? Dat maakt het niet per se duidelijker. Dus hierbij de simpele versie.

Wat is extra vergine olijfolie?

Extra vergine olijfolie is de hoogste officiële kwaliteitscategorie olijfolie.

De olie wordt rechtstreeks uit olijven gewonnen met mechanische of fysieke middelen. Denk aan malen, kneden en centrifugeren. Dus: geen chemische raffinage.
Daarnaast moet de olie voldoen aan eisen op het gebied van onder andere smaak, geur en zuurgraad.
De vrije zuurgraad mag bij extra vergine olijfolie maximaal 0,8% zijn.
Extra vergine zegt dus niet alleen iets over hoe de olie gemaakt wordt, maar ook over de kwaliteit ervan.

Is extra vergine hetzelfde als ‘eerste koude persing’?

Niet helemaal. Dat wordt vaak zo uitgelegd, maar tegenwoordig wordt olijfolie lang niet altijd traditioneel geperst. Moderne olijfperserijen werken vaak met centrifuges. Daarom vind ik ‘mechanisch gewonnen zonder raffinage’ eigenlijk een duidelijkere uitleg. Zie je op een fles cold extraction of koud geëxtraheerd staan? Dan betekent dat dat de olie tijdens het productieproces bij een lage temperatuur is verwerkt.

Maar extra vergine betekent dus niet automatisch letterlijk: één keer persen en klaar.

Waarom is extra vergine vaak smaakvoller?

Omdat de olie niet geraffineerd wordt. De natuurlijke geur en smaak van de olijven blijven daardoor veel beter behouden. Een goede extra vergine olijfolie kan bijvoorbeeld:

• fruitig smaken;
• grassig of groen ruiken;
• licht bitter zijn;
• een peperige prikkel achter in je keel geven.

En juist dat bittertje of die peperigheid hoeft dus helemaal geen fout te zijn. Sterker nog: bij een verse olijfolie kom je dat juist regelmatig tegen.

Wat is geraffineerde olijfolie?

Raffinage betekent dat een olie industrieel wordt gezuiverd en bewerkt. Bij olijfolie gebeurt dat bijvoorbeeld wanneer de oorspronkelijke olie niet geschikt is om direct als virgin of extra virgin te verkopen. Door raffinage kunnen ongewenste geuren, smaken, kleur en andere eigenschappen worden verminderd. Het resultaat? Een veel neutralere olie.

Maar daarbij gaat ook een groot deel van het oorspronkelijke karakter verloren. Daarom smaakt een geraffineerde olijfolie vaak veel vlakker dan een goede extra vergine.

En wat is dan gewoon ‘olijfolie’?

Dit is belangrijk. Een fles waar simpelweg ‘olijfolie’ op staat, is niet hetzelfde als extra vergine olijfolie. Deze categorie bestaat meestal uit geraffineerde olijfolie waaraan virgin olijfolie is toegevoegd. Dat mag dus gewoon verkocht worden. Maar het mag níét ineens extra vergine genoemd worden. Daar gelden aparte eisen voor.

Zijn termen als ‘mild’ en ‘classic’ kwaliteitscategorieën?

Nee. Dat zijn vooral commerciële benamingen. Het zegt niet hetzelfde als extra vergine. Wil je weten wat je koopt? Draai de fles om en kijk naar de officiële categorie en herkomst. Dat vertelt je veel meer dan een woord als classic op de voorkant.

Waarom kies ik zelf voor extra vergine?

Heel simpel. Omdat ik olijfolie niet alleen gebruik als vetstof. Ik wil hem ook proeven, het moet smaak geven aan mijn eten en een goede extra vergine olijfolie voegt smaak toe.

Onze olijfolie uit Sardinië

Onze olijfolie wordt gemaakt van biologische olijven uit Sardinië, waaronder olijven van onze eigen familiegrond. Daar staan de olijfbomen waar mijn opa jarenlang voor heeft gezorgd. We snoeien, onderhouden en oogsten de bomen zonder bestrijdingsmiddelen en brengen de olijven na het plukken zo snel mogelijk naar de pers. Daar worden onze olijven samen met die van andere Sardijnse families verwerkt tot extra vergine olijfolie. Voor mij is olijfolie dus niet zomaar een fles uit het schap. Ik weet waar de bomen staan. Ik weet wie ze heeft verzorgd. En ik weet hoeveel werk eraan voorafgaat voordat die olie uiteindelijk in mijn keuken staat.

Kort samengevat

Zie je extra vergine olijfolie op het etiket? Dan weet je dat je te maken hebt met de hoogste officiële kwaliteitscategorie olijfolie, mechanisch gewonnen en zonder raffinage. Maar kijk altijd verder. Want ook binnen extra vergine bestaan enorme verschillen in smaak, versheid, herkomst en kwaliteit. Wil je weten waar je vervolgens op moet letten? → Lees ook: Waar let je op bij het kopen van goede olijfolie?

En natuurlijk:

→ Bekijk onze extra vergine olijfolie uit SardiniëBiologische extra vierge olijfolie uit Sardinië – koudgeperst familieproduct