Het maken van onze eigen olijfolie

In het zuiden van Sardinië woont mijn opa, waar hij 228 biologische olijfbomen liefdevol verzorgd. Hij zorgt ervoor dat er met passie en toewijding ze gezond en sterk blijven. Hij houdt toezicht op alles: van het snoeien tot de groei van de olijven, en dat helemaal zonder bestrijdingsmiddelen, kunstmest of andere chemische middelen. Zelfs water geven doen we niet: “De wortels moeten zelf hun water zoeken,” zegt mijn opa altijd. Het hele jaar door ben je ermee bezig, van snoeien, snoeiafval opruimen, snoeiafval verbranden tot plukken.

De groei en oogst van de olijven

Zo rond september en oktober beginnen de olijven te volgroeien. Ze kleuren groen en zodra ze rijp zijn, begint het plukseizoen. Als je ze later plukt, drogen ze wat uit en krijgt de olie een pittigere en geconcentreerdere smaak. Wij kiezen er echter voor om de olijven eerder te plukken, wat een zachte, fruitige smaak oplevert.

Voor het plukken hebben we een enthousiast team nodig. Dus mijn ouders, zussen, zwagers, neefjes en nichtjes,, iedereen aan de slag. Het is belangrijk om de olijven in korte tijd te oogsten, zodat ze niet uitdrogen en minder olie produceren. Plukken doen we met de hand, ieder een emmertje en trapje. Soms maken we gebruik van een groen, fijnmazig net om de olijven op te vangen, maar zo krijg je ook weer veel takjes en blaadjes die later moeilijk eruit te filteren zijn. Dus met de hand werken is moeilijker, maar beter. Daarna verzamelen we de olijven in kratten. Dit is een intensieve, maar ontzettend gezellige periode, waarin iedereen samenwerkt. Zoals oma altijd zei: “mijn handen worden er zo lekker zacht van”.

De realiteit van biologische olijfolie

Biologische olijfolie wordt steeds schaarser door uitdagingen zoals droogte en het afsterven van olijfbomen. Deze problemen hebben niet alleen impact op ons, maar ook op veel andere boeren en families in Sardinië. Het is juist daarom zo belangrijk dat we samenwerken met een coöperatie, waar alle olijven, van  verschillende boeren en families, samenkomen. Deze samenwerking zorgt ervoor dat we gezamenlijk hoogwaardige, biologische Sardijnse olijfolie kunnen blijven produceren, ondanks de uitdagingen waarmee we te maken hebben.

De voordelen van Extra Vierge Olijfolie

Extra vierge olijfolie, zoals die uit Sardinië, is een van de puurste en gezondste oliën die je kunt gebruiken. Het zit boordevol antioxidanten, gezonde vetten en heeft ontstekingsremmende eigenschappen. Bovendien is de smaak niet te vergelijken met de aangemaakte olijfolie die je vaak in de supermarkt vindt. Wat daar vaak verkocht wordt onder de naam “olijfolie” bevat vaak gemengde, bewerkte oliën die hun smaak en voedingswaarden grotendeels hebben verloren. Onze olijfolie is puur natuur: rechtstreeks van de olijven naar de fles.

Maar wat gebeurt er eigenlijk met onze olijven na het plukken?

Na het plukken brengen wij onze olijven naar de olijvencoöperatie waar ook andere families en boeren uit de omgeving hun oogst naartoe brengen. Daar worden de olijven verwerkt en geperst. De verschillende partijen worden vervolgens zorgvuldig samengesteld tot de extra vergine olijfolie die uiteindelijk in onze flessen terechtkomt.

En daar komt meer bij kijken dan je misschien denkt.

In Italië en binnen de Europese Unie zijn de regels rondom olijfolie streng. Om olijfolie als extra vergine te mogen verkopen, moet deze aan verschillende chemische én sensorische eisen voldoen. Ook de herkomst, traceerbaarheid, botteling en informatie op het etiket zijn aan regels gebonden.

Dat merkte ik zelf vooral toen ik onze eigen labels ontwierp. Ik dacht: leuk logo, mooie fles, Sardinië erop en klaar. Nou… niet helemaal. 😉

Zelfs wat je over de herkomst op een fles olijfolie mag zetten is wettelijk bepaald. Onze olie wordt daarom aangeduid als 100% Italiaans. Wil je de beschermde geografische naam Sardegna DOP gebruiken, dan hoort daar een apart certificeringstraject bij, met aanvullende voorwaarden, controles en kosten.

Daar hebben wij bewust niet voor gekozen. Niet omdat onze olijven ineens minder Sardijns zijn (ik sta ze tenslotte zelf van onze eigen bomen te plukken) maar omdat zo’n certificering de olie uiteindelijk ook duurder maakt.

Want na het plukken komen er al kosten bij voor het persen, opslaan, bottelen, de flessen en etiketten, transport naar Nederland en natuurlijk belasting. En eenmaal hier moeten ook de webshop, verpakkingen en verzending betaald worden.

Ik vind het juist belangrijk dat onze olijfolie betaalbaar blijft voor een écht goed familieproduct.

Geen duur keurmerk op de voorkant dus. Wel olijven die we zelf plukken, een opa die precies weet welke bomen de beste olijven geven en een heleboel Sardijnse families die ieder jaar opnieuw samen hun oogst naar de pers brengen.

Dat verhaal vind ik minstens zo mooi als een logo op een fles.

Het belang van snoeien

Na de oogst is het tijd om de bomen te snoeien. Mijn opa en oma namen deze taak op zich, terwijl wij hielpen met het opruimen van de takken. De tijden zijn helaas veranderd, oma is er niet meer en opa is helaas niet meer in staat. Dus hebben wij dit nu zelf overgenomen en worden we opgeleid door de buren, dorpsbewoners en een klein beetje chat GPT.

In november en december zie je vaak rookpluimen in Sardinië; dat zijn de gesnoeide olijventakken die worden verbrand. Voor ons is dit een moment van afsluiting. We maken er een klein feestje van, waarin we samenkomen, proosten op een vruchtbaar jaar en hopen op een net zo succesvolle oogst het jaar erop. Want ja, sommige seizoenen hebben echt tegengezeten.