Waar let je op bij het kopen van olijfolie? 7 dingen die ik zelf check

Een heel schap vol olijfolie. Donkergroene flessen, Italiaanse vlaggetjes, gouden etiketten en woorden als premium, pure, extra vierge en koudgeperst.

En dan sta je daar.

Welke olijfolie is nou écht goed?

Sinds we onze eigen olijfolie uit Sardinië verkopen, merk ik hoeveel onduidelijkheid hierover bestaat. Want een mooie fles en een Italiaans klinkende naam zeggen eigenlijk nog verrassend weinig over wat erin zit.

En misschien kijk ik er inmiddels ook anders naar, omdat ik letterlijk aan het begin van het proces sta.

Bij ons begint een fles olijfolie niet in een fabriek of supermarkt. Hij begint tussen de olijfbomen op Sardinië. Met mijn opa, mijn ouders en familie plukken we de olijven en brengen we ze naar de pers.

Dus: waar let ik zelf op als ik een olijfolie beoordeel?

Dit zijn mijn 7 belangrijkste punten.

1. Kies voor extra vierge olijfolie

Om te beginnen kijk ik naar de categorie.

Extra vierge olijfolie is de hoogste officiële kwaliteitscategorie olijfolie.

Extra vierge olijfolie wordt uitsluitend mechanisch,(wassen, malen, kneden en centrifugeren, zonder chemische behandeling) of fysiek uit olijven gewonnen, zonder raffinage. Raffinage is als de olie industrieel wordt gezuiverd en bewerkt om ongewenste geuren, smaken, kleur of vrije vetzuren te verminderen. Daarbij gaat ook een deel van de oorspronkelijke smaak en natuurlijke stoffen verloren.
Daarnaast moet de olie zowel chemisch als qua geur en smaak aan bepaalde eisen voldoen. De vrije zuurgraad mag bijvoorbeeld maximaal 0,8% bedragen.

Dat is iets anders dan een fles waar alleen ‘olijfolie’ op staat. Die categorie kan bestaan uit geraffineerde olijfolie waaraan vierge olijfolie is toegevoegd.

Dus als ik moet kiezen? Extra vierge.

En dan begint het zoeken eigenlijk pas.

Want alleen die twee woorden op een etiket vertellen je nog niet alles over hoe vers of lekker die olie daadwerkelijk is.

2. Kijk waar de olijven vandaan komen

Hier zou ik altijd even de achterkant van de fles voor bekijken.

Een Italiaanse vlag, een Italiaans landschap of een prachtige naam betekent namelijk niet automatisch dat de olijven ook uit Italië komen.

Kijk daarom liever naar de daadwerkelijke herkomst van de olie en de olijven, in plaats van alleen naar waar de olie is gebotteld of verpakt! Zelf vind ik transparantie hierin heel belangrijk.

Bij onze olijfolie weet ik letterlijk waar een deel van de olijven heeft gehangen. Aan de bomen op onze familiegrond op Sardinië. Het andere gedeelte komt van  andere Sardijnse families die ook hun olijven naar de perser hebben gebracht.

We plukken onze onbespoten olijfbomen samen met mijn opa, net zoals de andere Sardijnse families. Daarna gaan de olijven naar de pers en wordt onze olie uiteindelijk gebotteld. Niet heel schaalbaar misschien, want we weten van te voren nooit hoeveel we eruit halen en zijn enorm afhankelijk van het weer. Wel precies zoals ik het graag heb.

3. Zoek naar het oogstjaar

Dit is er eentje die ik zelf steeds belangrijker ben gaan vinden:

kijk naar de oogst. Olijfolie wordt namelijk niet beter wanneer je hem jarenlang laat liggen. Eigenlijk juist het tegenovergestelde.

Olijven zijn fruit en olijfolie is een product waarvan geur, smaak en kwaliteit langzaam afnemen naarmate de olie ouder wordt. Kijk daarom naar de oogstdatum en kies voor een zo recent mogelijke oogst te kiezen.

Die eerste verse olie kan groen, grassig, fruitig, bitter en behoorlijk peperig zijn. En nee: dat peperige betekent niet automatisch dat er iets mis mee is. Daar kom ik zo nog op terug.

4. Verwar de THT-datum niet met de oogstdatum

Dit verschil is belangrijk.

Op vrijwel iedere fles vind je een ten minste houdbaar tot-datum.

Maar daarmee weet je nog niet wanneer de olijven zijn geoogst.

Een THT-datum vertelt je tot wanneer de producent de kwaliteit van het product garandeert. Een oogstdatum vertelt je daadwerkelijk uit welke oogst de olie afkomstig is.

Dat maakt de oogst voor mij veel interessanter wanneer ik wil beoordelen hoe vers een olijfolie is.

Een fles die bijna tegen zijn THT-datum aanloopt, is trouwens niet van de ene op de andere dag ‘slecht’.

Ten minste houdbaar tot is iets anders dan te gebruiken tot.

Maar bij olijfolie speelt kwaliteit wel degelijk een rol: na verloop van tijd worden die frisse aroma’s, bitterheid en peperigheid steeds minder. Olijfolie is dus geen Barolo. Deze hoef je niet tien jaar in de kelder te leggen. 😉 Of wat ik vaak zie… op je afzuigkap te staan.

5. Kijk naar de verpakking

Dan de fles zelf. Onze olijfolie zit bewust in een donkere glazen fles. Niet alleen omdat ik hem mooi vind.

Licht versnelt namelijk de achteruitgang van olijfolie. Donker glas, blik en andere lichtwerende verpakkingen beschermen de olie beter dan bijvoorbeeld volledig transparant glas of doorzichtig plastic.

Maar , en dit is belangrijk, een donkere fles is géén bewijs dat de olie zelf automatisch goed is.Je kunt slechte olie prima in een prachtige donkergroene fles stoppen.

Extra vierge + recente oogst + duidelijke herkomst + goede verpakking vertelt me veel meer.

6. Laat je niet gek maken door de kleur

Donkergroen moet wel beter zijn dan geel, toch? ‘Nò‘

De kleur van olijfolie wordt onder andere beïnvloed door het olijvenras, de rijpheid van de vrucht, het klimaat en de verwerking.

Een groenere olie is daardoor niet automatisch van hogere kwaliteit. Eigenlijk best grappig als je bedenkt hoeveel verpakkingen juist ontworpen zijn om je die prachtige groene kleur te laten zien. Proeven en ruiken vertelt je uiteindelijk veel meer.

7. Proef hem, en wees niet bang voor bitter en peperig

Als je de mogelijkheid hebt om een olijfolie te proeven voordat je hem koopt: doen. Een verse extra vierge olijfolie kan verschillende smaken hebben: Fruitig, groen, grassig, kruidig. Maar ook, en dat merk je bij die van ons: bitter en peperig.

Dat kleine kriebeltje achter in je keel dat je bij sommige goede olijfolies krijgt, hoeft dus helemaal geen fout te zijn. Fruitigheid, bitterheid en scherpte of peperigheid zijn juist kenmerken die je bij verse extra vierge olijfolie kunt tegenkomen.

Wat je liever níét wilt?

Een muffe, oude of ranzige geur. Soms wordt geoxideerde olie omschreven als oude noten, was of zelfs een beetje als boetseerklei.

En als je eenmaal een echt verse olie naast een oude, vlakke olie hebt geproefd, snap je het verschil ineens veel beter.

En moet goede olijfolie dan duur zijn?

Hier zit natuurlijk ook nog een interessante.

Een olie van €4 en een olie van €15 kunnen onmogelijk op precies dezelfde manier worden geproduceerd.

Olijven laten groeien, oogsten, naar de pers brengen, persen, bottelen, verpakken en vervoeren kost simpelweg geld. Helemaal uit Sardinië vervoeren.

Zeker wanneer je niet met enorme industriële volumes werkt, zoals wij. Ik hou er weinig tot niks aan over, leuke hobby dit hè 😛

Maar andersom geldt óók:

Duur betekent niet automatisch goed.

Een hoge prijs of een luxe etiket bewijst niets over de versheid of kwaliteit van de olie. Ook daarom kijk ik liever naar wat ik daadwerkelijk over het product kan achterhalen.

Waar komt hij vandaan?
Welke categorie olie is het?
Welke oogst?
Wie maakt hem?
Hoe is hij verpakt?

Dat verhaal vind ik uiteindelijk veel interessanter dan een gouden randje om het etiket.

Hoe groot moet je fles olijfolie zijn?

Misschien een onverwachte tip:

koop niet automatisch de grootste verpakking omdat die per liter goedkoper is.

Zodra je een fles opent en er zuurstof bij de olie komt, versnelt oxidatie. Daarom is het slimmer om een hoeveelheid te kopen die je binnen enkele weken tot een paar maanden daadwerkelijk gebruikt.

Dat is trouwens ook één van de redenen waarom ik de afgelopen 2jaar voor onze olijfolie een fles van 250 ml had gekozen.

Niet omdat je er vervolgens drie druppeltjes per keer uit moet halen. Integendeel. Je moet hem gebruiken: Over tomaten, door je pasta, in de pan, over geroosterde groenten, met brood…

Op die manier heb je liever regelmatig een verse fles dan één gigantische verpakking die een eeuwigheid geopend in de keuken staat.

Mijn checklist voor goede olijfolie

Dus sta je binnenkort voor zo’n enorm schap?

Dit is waar ik naar zou kijken:

✓ Extra vierge olijfolie
✓ Een duidelijke herkomst
✓ Liefst een recent oogstjaar
✓ Kijk verder dan alleen de THT-datum
✓ Een donkere of lichtwerende verpakking
✓ Koop een formaat dat je daadwerkelijk gebruikt
✓ Laat je niet leiden door alleen kleur, prijs of een mooi etiket

En als je kunt proeven? Proef!

Want uiteindelijk moet olijfolie natuurlijk vooral heel erg lekker zijn.

Van onze bomen op Sardinië naar jouw keuken

Misschien vind ik het zo belangrijk om te vertellen waar je op kunt letten omdat ik inmiddels weet hoeveel werk er vóór die fles komt.

De olijven aan de bomen.
Het wachten tot het juiste moment.
Plukken.
Kratten vullen.
Met elkaar naar de pers.
Het proosten met vermentino (Sardijnse wijn)
En dan eindelijk die verse olie.

Onze olijfolie is geen anonieme olie die ik ergens inkoop en van een Avanti-etiket voorzie. Een deel van de olijven komt van de onbespoten olijfbomen van onze eigen familiegrond op Sardinië. We oogsten samen met mijn opa en andere Sardijnse families.

En de nieuwe oogst van 2026 komt eraan.

Ik kan je dus precies vertellen waar onze olie vandaan komt. En stiekem vind ik dat misschien wel het mooiste kwaliteitskeurmerk van allemaal. Bekijk hier de nieuwe oogst extra vierge olijfolie uit Sardinië

Heb je eenmaal een goede fles gevonden? Dan komt deel twee: Kun je bakken in extra vierge olijfolie en hoe bewaar je olijfolie eigenlijk goed?

Spoiler: die mooie fles pal naast je fornuis zetten is misschien toch niet zo’n fantastisch idee.